Oto najstarsze gry planszowe na świecie

Kategorie: 

Źródło: public domain

Kiedy myślisz o planszówkach, z pewnością przychodzą ci do głowy warcaby i gry takie jak Monopol, Taboo lub Osadnicy z Catanu.

 

Jednak już tysiące lat temu, w różnych rejonach świata powstało multum innych gier, które cieszyły się popularnością w starożytnym Egipcie, czy też w regionie między Eufratem a Tygrysem, uznawanym za kolebkę współczesnej cywilizacji. W tym artykule przyjrzymy się kilku przykładom najbardziej interesujących okazów. Być może zainspirują cię one do tego, by spróbować odtworzyć tego typu rozgrywkę w dzisiejszych czasach.

 

Senet - Ulubiona planszówka faraona Tutenchamona

To jedna z najstarszych gier na świecie, o której wzmianki pojawiły się już 3100 lat przed naszą erą, kiedy to pierwsza dynastia królów Egiptu zaczynała powoli upadać. Była to gra o znaczeniu symbolicznym, popularna szczególnie wśród klasy wyższej, której członkowie często zamawiali sobie bogato zdobione pionki oraz planszę zrobioną z najdroższych materiałów. Niemniej jednak grano w nią również na ulicach, a plansza mogła być wydrapana na kamieniach, stołach, lub podłodze.

Na planszy znajdowało się trzydzieści kwadratowych pól, rozłożonych w trzech rzędach po dziesięć. Cel gry polegał na tym, żeby dotrzeć pięcioma lub siedmioma pionkami do końca planszy szybciej od przeciwników. Aby się ruszyć, należało wylosować liczbę pól, jednak trzeba było uważać na konkurentów, ponieważ inne pionki mogły blokować “trasę” lub nawet posyłać naszego pionka o kilka pól do tyłu.

Patolli - Aztecka gra o wysoką stawkę

Gra z regionu Mezoameryki o nazwie Patolli jest prekursorem nowoczesnych gier hazardowych, lecz jej konkretne zasady nie są do końca znane. Wiadomo tylko, że gracze przesuwali kamienie po przekątnych torach, które były długie na około dwa metry. Pisana historia gry sięga piętnastego wieku naszej ery, lecz prawdopodobnie była już ona obecna w Ameryce Południowej (szczególnie w Tenochtitlán - stolicy Azteków) setki lat przed podbojami Hiszpanów.

Dla porównania: inne gry hazardowe, gdzie ważny był element szczęścia powstały o wiele później. Na przykład zasady pokera były opracowane w 1829 roku, a niedługo po tym gra podbiła serca miłośników takiej rozrywki na całym świecie. Obecnie do rozgrywki nie potrzebujesz nawet fizycznych kart, ponieważ poker online jest dostępny na komputerach, telefonach i wszelkiego rodzaju urządzeniach mobilnych. Jednak gra Azteków różniła się od swoich współczesnych odpowiedników nie tylko zasadami. Patolli była o wiele niebezpieczniejsza, ponieważ w rozgrywce nie stawiano na szalę wyłącznie towarów czy pieniędzy, ale czasem także własne życie. To się dopiero nazywa gra o wysoką stawkę!

Szachy - Są o wiele starsze niż myślisz

Historia szachów sięga szóstego wieku naszej ery, a sama gra pochodzi od Indyjskiej planszówki nazywanej Czaturanga (Chaturanga). Była to gra “czterech członków” gdzie na planszy poruszano się piechotą (pionek), kawalerią (skoczek), powozami (goniec) oraz słoniami (wieża). Zasady ruchów były bardzo podobne do nowoczesnej wersji szachów. Różnica polegała jednak na tym, że w rozgrywce Czaturangi brało udział czterech graczy, a do tego był jeszcze element przypadkowości, ponieważ przy pomocy patyczków losowano ruch poszczególnych figur.

Gra stała się popularna również w starożytnym Perskim królestwie Sasanidów, gdzie po raz pierwszy wprowadzono rozgrywkę pomiędzy wyłącznie dwoma graczami. Co ciekawe, słowa “szach” i “szach mat” pochodzą z języka Farsi, gdzie “szach mat” oznacza “król umarł”. W Europie natomiast szachy pojawiły się dopiero około X wieku naszej ery, przyniesione na kontynent przez ludy Arabskie, które podbiły region Andaluzji.

To tylko kilka z najpopularniejszych gier planszowych w historii. Każda zaawansowana cywilizacja posiada unikatowe formy rozrywki, a o każdej z nich z pewnością można napisać ciekawą książkę. Mam jednak nadzieję, że i tych kilka przykładów zainspiruje cię do dalszych poszukiwań.

 

Ocena: 

5
Średnio: 4.2 (5 votes)

Skomentuj